Gương người tốt- Việc tốt

Đồng chí Hoàng Quốc Việt – Người cộng sản kiên trung, nhà lãnh đạo mẫu mực của Đảng và cách mạng Việt Nam

08/06/2026 16:36

Đồng chí Hoàng Quốc Việt – Người cộng sản kiên trung, nhà lãnh đạo mẫu mực của Đảng và cách mạng Việt Nam

Trong lịch sử vẻ vang của Đảng Cộng sản Việt Nam và cách mạng nước ta, nhiều nhà lãnh đạo tiền bối tiêu biểu đã hiến dâng trọn đời cho sự nghiệp đấu tranh giành độc lập dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Đồng chí Hoàng Quốc Việt là một trong những người cộng sản ưu tú ấy – nhà lãnh đạo xuất sắc của Đảng, người chiến sĩ cách mạng kiên trung, người học trò xuất sắc của Chủ tịch Hồ Chí Minh, suốt đời tận tụy phụng sự Tổ quốc, phục vụ Nhân dân.


 

Gần 70 năm hoạt động cách mạng, từ những năm tháng đấu tranh bí mật đầy gian khổ, những ngày bị đày ải nơi nhà tù Côn Đảo đến khi đảm nhiệm nhiều trọng trách của Đảng và Nhà nước, đồng chí Hoàng Quốc Việt luôn thể hiện bản lĩnh chính trị vững vàng, tinh thần gần dân, trọng dân và trách nhiệm cao cả với Đảng, với Nhân dân. Tên tuổi của đồng chí gắn liền với nhiều dấu mốc trọng đại của cách mạng Việt Nam trong thế kỷ XX, để lại dấu ấn sâu đậm trên các lĩnh vực công tác dân vận, mặt trận, công đoàn, kiểm sát và xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Kỷ niệm 121 năm Ngày sinh đồng chí Hoàng Quốc Việt (28/5/1905 – 28/5/2026) là dịp để ôn lại cuộc đời hoạt động cách mạng vẻ vang, tri ân những cống hiến to lớn của đồng chí đối với sự nghiệp cách mạng của Đảng và dân tộc.

Người cộng sản kiên trung từ quê hương giàu truyền thống cách mạng

Đồng chí Hoàng Quốc Việt tên khai sinh là Hạ Bá Cang, thường gọi là Sáu Cang, sinh ngày 28/5/1905 tại làng Đáp Cầu, huyện Võ Giàng, tỉnh Bắc Ninh, nay là phường Vũ Ninh, tỉnh Bắc Ninh. Sinh ra trong cảnh nước mất, Nhân dân lầm than dưới ách đô hộ của thực dân phong kiến, tuổi thơ của đồng chí sớm hun đúc lòng yêu nước, thương dân và ý chí vượt lên hoàn cảnh.

Ngay từ thời niên thiếu, Hoàng Quốc Việt đã nổi tiếng là người ham học, giàu nghị lực. Những năm học tại Trường Bách nghệ Hải Phòng đã mở rộng tầm nhìn và thôi thúc người thanh niên trẻ tuổi bước vào các phong trào yêu nước. Năm 1925, đồng chí tham gia phong trào đấu tranh đòi thực dân Pháp trả tự do cho nhà yêu nước Phan Bội Châu và để tang cụ Phan Châu Trinh. Chính sự dấn thân ấy khiến đồng chí bị đuổi học, nhưng cũng mở ra bước ngoặt quan trọng trên con đường hoạt động cách mạng.

Tháng 10/1928, Hoàng Quốc Việt được kết nạp vào Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên. Năm 1930, sau Hội nghị thành lập Đảng, đồng chí trở thành Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương lâm thời, thuộc lớp đảng viên đầu tiên của Đảng Cộng sản Việt Nam – những người đặt nền móng cho phong trào cách mạng dưới ngọn cờ của chủ nghĩa Mác – Lênin và tư tưởng Nguyễn Ái Quốc.

Con đường cách mạng mà đồng chí lựa chọn không hề bằng phẳng. Tháng 5/1930, trên đường ra Bắc dự hội nghị, đồng chí bị thực dân Pháp bắt tại Hải Phòng, kết án tù chung thân và đày ra Côn Đảo – nơi được mệnh danh là “địa ngục trần gian”.

Nhưng lao tù khắc nghiệt không thể khuất phục ý chí của người cộng sản. Trong ngục tù, đồng chí cùng nhiều chiến sĩ cách mạng biến nơi giam cầm thành trường học chính trị, tổ chức tuyên truyền, giác ngộ tư tưởng, cổ vũ tinh thần đấu tranh của tù nhân. Tờ báo “Ý kiến chung” do đồng chí phụ trách trở thành diễn đàn phản ánh khát vọng đấu tranh, góp phần giữ vững niềm tin cách mạng trong những năm tháng gian lao nhất.

Chính trong thử thách khắc nghiệt ấy, phẩm chất của một người cộng sản kiên trung ở Hoàng Quốc Việt càng được tôi luyện: trung thành tuyệt đối với lý tưởng, không khuất phục trước bạo lực, không lùi bước trước hy sinh.

Dấu ấn của nhà lãnh đạo trong những bước ngoặt của cách mạng Việt Nam

Được trả tự do cuối năm 1936, đồng chí Hoàng Quốc Việt nhanh chóng bắt tay vào công cuộc khôi phục phong trào cách mạng trong bối cảnh cao trào dân chủ phát triển mạnh mẽ.

Trong thời kỳ Mặt trận Dân chủ 1936 – 1939, đồng chí được Đảng giao tham gia phụ trách hoạt động báo chí công khai ở Bắc Kỳ cùng đồng chí Trường Chinh. Với tầm nhìn chính trị sắc bén, đồng chí không chỉ coi báo chí là công cụ tuyên truyền mà còn là phương tiện tập hợp lực lượng cách mạng, cổ vũ đấu tranh vì dân sinh, dân chủ, hòa bình.

Cuối năm 1937, đồng chí được cử giữ cương vị Bí thư Xứ ủy Bắc Kỳ – một trọng trách đặc biệt quan trọng trong bối cảnh phong trào cách mạng đứng trước nhiều thử thách. Với tinh thần sâu sát cơ sở, linh hoạt trong lãnh đạo, đồng chí đã góp phần củng cố tổ chức đảng, phát triển cơ sở cách mạng, tổ chức Nhân dân đấu tranh tại nhiều địa bàn chiến lược, đặc biệt ở Bắc Ninh, Bắc Giang và vùng đồng bằng Bắc Bộ.

Năm 1941, khi Lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc trở về nước trực tiếp lãnh đạo cách mạng, đồng chí Hoàng Quốc Việt tiếp tục được bầu vào Ban Thường vụ Trung ương Đảng tại Hội nghị Trung ương 8 – hội nghị mang ý nghĩa lịch sử quyết định phương hướng chiến lược của cách mạng Việt Nam.

Trong giai đoạn tiền khởi nghĩa, đồng chí cùng Trung ương Đảng tích cực xây dựng lực lượng, phát triển Mặt trận Việt Minh, tổ chức vận động quần chúng, chuẩn bị các điều kiện cần thiết cho Tổng khởi nghĩa Tháng Tám năm 1945 giành chính quyền về tay Nhân dân.

Thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám là kết tinh của sức mạnh đại đoàn kết dân tộc và sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng, trong đó có những đóng góp quan trọng, bền bỉ và thầm lặng của đồng chí Hoàng Quốc Việt.

Nhà lãnh đạo có nhiều đóng góp lớn cho công đoàn, kiểm sát, dân vận và mặt trận

Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, đất nước bước vào giai đoạn vừa kháng chiến, vừa kiến quốc. Trong bối cảnh ấy, đồng chí Hoàng Quốc Việt được Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh tin tưởng giao nhiều trọng trách quan trọng.

Trên cương vị Chủ tịch Tổng Công đoàn Việt Nam, đồng chí dành nhiều tâm huyết cho việc xây dựng giai cấp công nhân và tổ chức công đoàn vững mạnh. Đồng chí luôn quan niệm công đoàn không chỉ là tổ chức đại diện, chăm lo quyền lợi của người lao động mà còn là trường học chính trị của giai cấp công nhân.

Một dấu mốc đặc biệt quan trọng là sự ra đời của Luật Công đoàn năm 1957, tạo hành lang pháp lý cho tổ chức công đoàn hoạt động trong chế độ mới. Dấu ấn của đồng chí Hoàng Quốc Việt không chỉ nằm ở tư duy lý luận mà còn ở phong cách gần gũi thực tiễn, luôn lắng nghe tâm tư, nguyện vọng của công nhân lao động.

Trong 16 năm giữ cương vị Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân tối cao (1960 – 1976), đồng chí Hoàng Quốc Việt đã đặt nền móng quan trọng cho sự hình thành và phát triển của ngành Kiểm sát nhân dân Việt Nam.

Đồng chí đặc biệt quan tâm xây dựng đội ngũ cán bộ kiểm sát có bản lĩnh chính trị vững vàng, tuyệt đối trung thành với Đảng, tận tụy với công việc và công tâm trong thực thi pháp luật. Dưới sự lãnh đạo của đồng chí, ngành Kiểm sát từng bước khẳng định vai trò trong việc giữ nghiêm kỷ cương pháp luật, bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích chính đáng của Nhân dân.

Không chỉ vậy, đồng chí Hoàng Quốc Việt còn là một trong những nhà lãnh đạo tiêu biểu của công tác dân vận và mặt trận, lĩnh vực có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với sức mạnh của cách mạng Việt Nam.

Từ những năm kháng chiến chống thực dân Pháp, đế quốc Mỹ đến thời kỳ xây dựng đất nước, đồng chí luôn nhất quán quan điểm: sức mạnh của Đảng bắt nguồn từ lòng dân; muốn cách mạng thành công phải dựa vào dân, đoàn kết dân và khơi dậy sức dân.

Đồng chí có nhiều đóng góp trong việc mở rộng khối đại đoàn kết toàn dân tộc, tập hợp các nhân sĩ, trí thức, đồng bào các dân tộc, chức sắc tôn giáo cùng chung mục tiêu vì độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội. Sau ngày đất nước thống nhất, đồng chí tiếp tục góp phần quan trọng vào việc thống nhất các tổ chức mặt trận, đoàn thể giữa hai miền Nam – Bắc, tạo nền tảng củng cố khối đại đoàn kết toàn dân trong thời kỳ mới.

Người học trò xuất sắc của Chủ tịch Hồ Chí Minh, tấm gương sáng của người cộng sản

Điều làm nên tầm vóc lớn của đồng chí Hoàng Quốc Việt không chỉ ở những trọng trách đã đảm nhiệm mà còn ở phẩm chất đạo đức và nhân cách của một người cộng sản mẫu mực.

Là người học trò xuất sắc của Chủ tịch Hồ Chí Minh, đồng chí luôn kiên định mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội; lấy lời dạy của Bác làm kim chỉ nam cho suy nghĩ và hành động. Dù ở bất cứ cương vị nào, đồng chí luôn đặt lợi ích của Đảng, của đất nước và Nhân dân lên trên hết.

Trong cuộc sống đời thường, đồng chí nổi tiếng là người giản dị, chân thành, gần gũi với cán bộ và quần chúng nhân dân; luôn quan tâm đến đời sống người lao động, kiên quyết đấu tranh với quan liêu, tham ô, tiêu cực và những biểu hiện xa dân.

Gần 70 năm hoạt động cách mạng, đồng chí Hoàng Quốc Việt đã để lại cho Đảng và dân tộc một di sản tinh thần quý báu: Bản lĩnh chính trị vững vàng, đạo đức cách mạng trong sáng, tinh thần tận tụy phụng sự Nhân dân và niềm tin son sắt vào con đường mà Đảng, Bác Hồ và Nhân dân đã lựa chọn.

Tiếp nối giá trị tinh thần của một nhà lãnh đạo tiền bối tiêu biểu

Kỷ niệm 121 năm Ngày sinh đồng chí Hoàng Quốc Việt không chỉ là dịp tri ân một nhà lãnh đạo tiền bối tiêu biểu của Đảng mà còn là cơ hội để mỗi cán bộ, đảng viên hôm nay soi chiếu lại mình trước tấm gương của một người cộng sản suốt đời tận trung với nước, tận hiếu với dân.

Trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu ngày càng cao về xây dựng Đảng, xây dựng hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh, những giá trị mà đồng chí Hoàng Quốc Việt để lại vẫn còn nguyên ý nghĩa thời sự: Đó là bản lĩnh trước khó khăn, tinh thần gần dân, trách nhiệm trước Nhân dân, sự liêm chính trong công vụ và ý thức đặt lợi ích quốc gia – dân tộc lên trên hết.

Từ một thanh niên yêu nước sớm giác ngộ lý tưởng cách mạng đến tầm vóc một nhà lãnh đạo lớn của Đảng và Nhà nước, cuộc đời đồng chí Hoàng Quốc Việt là minh chứng sinh động cho chân lý: Khi lý tưởng hòa cùng khát vọng dân tộc, con người có thể làm nên những giá trị vượt thời gian. Tên tuổi và sự nghiệp của đồng chí sẽ mãi là niềm tự hào của Đảng, Nhà nước và Nhân dân Việt Nam; là nguồn cảm hứng về lòng yêu nước, tinh thần cống hiến và trách nhiệm trước Tổ quốc cho các thế hệ hôm nay và mai sau./.